OPEN BRIEF AAN LOUIS MICHEL
verschenen in de Financieel Economisch Tijd 15 februari 2000
Het is vanzelfsprekend een taak voor de regeringen van de lidstaten van de Europese Unie om toe te zien op het behoud van een democratische samenleving en de eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, die een gemeenschappelijk erfgoed vormen van de europese volkeren. Vanuit dat oogpunt heeft een regering ook het recht om aan de andere europese lidstaten eventuele bezorgdheden over te maken over bepaalde handelingen of projekten welke nadelig zouden kunnen zijn voor de genoemde demokratische samenleving of rechten of vrijheden. Uitgangspunt daarbij moet echter steeds zijn, zoals art. 1 van het Internationaal Verdrag inzake de burgerlijke en politieke rechten bepaalt, het zelfbeschikkingsrecht der volkeren, uit hoofde waarvan elk volk in alle vrijheid zijn politieke status bepaalt en vrijelijk zijn economische, sociale en culturele ontwikkeling nastreeft, zij het dat elk volk vanzelfsprekend zijn vrijwillig aangegane internationale verplichtingen, bv. in het raam van de Europese Unie, moet respecteren.
Het Oostenrijks regeerakkoord bevat geen enkele maatregel die daaraan tekortschiet of erop wijst dat deze regering zinnens is zich aan de genoemde verplichtingen te onttrekken, integendeel"
Het is voor ons totaal onbegrijpelijk dat het uiten van enige bezorgdheid door U gepaard gaat met sancties tegenover een partnervolk dat van dit recht gebruik maakt, en zelfs met het opjutten van de eigen burgers om de culturele en andere contacten met dat partnervolk te verbreken. Daarmee bewijst U niet alleen het zelfbeschikkingsrecht der volkeren te minachten, maar ook niet te begrijpen dat er van een demokratische samenleving geen sprake kan zijn, wanneer door de handelwijze van andere landen een volk beroofd wordt van de mogelijkheid om een partij die sedert meer dan veertig jaar aan de macht is, naar de oppositie te verwijzen. U bewijst evenzeer niets te begrijpen van de redenen waarom 27 % van de Oostenrijkers gekozen hebben voor de FPÖ-oppositie, met name een doorbreken van de verstarring van het politiek-maatschappelijk systeem dat al die tijd aan de macht was.
Dit is des te verwonderlijker, daar Uzelf bij de regeringsvorming in eigen land na de verkiezingen van 13 juni niets anders hebt gewild dan juist de partij die het meest betrokken is geweest bij het Belgische bewind in de laatste 50 jaar naar de oppositie te verwijzen, en daarvoor de meest bonte koalitie hebt gesmeed.
Het is des te verwonderlijker omdat de nieuwe premier waarmee U de regering hebt gevormd, de Heer Verhofstadt, in de jaren voor de verkiezingen vanuit de oppositie gelijkaardige scherpe analyses heeft gemaakt van de “Belgische ziekte”, de verstarring waaraan het Belgisch politiek-maatschappelijk systeem leed, en de verkiezingen heeft gewonnen door op het gelijkaardig ongenoegen van de belgische bevolking in te spelen.
Uw uitspraken en handelingen hebben de Europese Unie grote schade toegebracht. U zegt dat de EU zonder Oostenrijk kan. U suggereert dus dat de EU een losse verdragsorganisatie is waar landen enerzijds zomaar zouden kunnen uitstappen en waar zij anderzijds door een meerderheid van de anderen zomaar zouden kunnen worden uitgegooid. Uw optreden zorgt ervoor dat vele Europese landen, in het bijzonder de kleinere, ernstige vraagtekens zijn gaan plaatsen bij de veralgemening van de meerderheidsregel (en afschaffing van de unanimiteit) bij de besluitvorming in de Europese Unie, en dat de Zwitsers in het komende referendum wellicht de toenadering tot Europa zullen verwerpen, omdat zij - terecht - niet in een dergelijk Directorium als het uwe willen terechtkomen.
U beschadigt het streven naar verstandhouding tussen de volkeren, dat slechts mogelijk is mits voldoende eerbied voor het hogergenoemde zelfbeschikkingsrecht. Boycotmaatregelen kunnen enkel de verbittering bij de Oostenrijkse bevolking doen toenemen. Onder de franstalige Belgen zaait U nog meer vooroordelen en haat tegenover alles wat Duitstalig is. Tussen het Vlaamse volk en de Oostenrijkers bestaan traditioneel goede banden van vriendschap, die U op de helling poogt te zetten. Daar scheert U niet om, want uw uitspraken dienen er op de eerste plaats toe om uw franstalige achterban te paaien. Daaruit blijkt eens te meer dat zelfs in de buitenlandse politiek van België de nationaliteitentegenstelling nooit veraf is.
De overgrote meerderheid van de Vlamingen moet - zoals de meeste andere volkeren - niets hebben van extreme standpunten, van onverdraagzaamheid of arrogantie bij politieke partijen, wezen ze rechts of links. Ze zijn nuchter genoeg om emoties in die richting, die overal ter wereld wel eens tot felle uitspraken leiden, niet de overhand te laten halen. Ze beseffen maar al te goed dat men een volk niet mag identificeren met de oprispingen van sommige van zijn politici, en zijn zeer sterk gehecht aan de politieke demokratie, waarbinnen de partijtegenstellingen worden afgezwakt en tot werkbare compromissen moeten leiden.
Zij beseffen dat extremisten, wezen ze links of recht, gevaarlijk zijn. Maar een rhetoriek die elke politieke tegenstander, elk politiek alternatief tot extremistisch bestempelt, banaliseert de echte extremisten, maakt de mensen ongevoelig voor wat echt gevaarlijk is. Elke onverdraagzaamheid is te betreuren en moet in het oog worden gehouden, doch het is nefast om ze op gelijke voet te plaatsen met massamoorden, folteringen, deportaties en dergelijke meer.
De meeste Vlamingen hebben dan ook een hekel aan de selectieve verontwaardiging die U ten toon spreidt. De deelname van de toch wel erg rechtse MHP aan de Turkse beletten U niet om onder bepaalde voorwaarden het licht op groen te zetten voor een toetreding tot de EU. U bent ook niet te beroerd om de hand te drukken van een Kongolese dictator wiens daden gekend zijn, en die U wellicht zelf zou uitlachen indien U de door U voorspelde daden van de Oostenrijkse regering daarmee op gelijke voet zou plaatsen. Is het niet schijnheilig wanneer de Europese lidstaten optreden tegen een kleine lidstaat als Oostenrijk, maar de groten ongemoeid laten, zoals Italië, waar de regeringsdeelname van de postfascisten enkele jaren gelden amper reacties losweekte (en desondanks evenmin tot een in een demokratie onaanvaardbaar optreden van deze regering heeft geleid). U bent ook blind aan uw linkeroog, wanneer U niet hebt geprotesteerd tegen de deelname van minstens even extreme partijen aan de regering in Frankrijk en Italië, of dit niet zal doen wanneer in Spanje hetzelfde zou gebeuren.
Miskenning van het zelfbeschikkingsrecht, bevorderen van verstarring van de macht, ondergraven van de Europese konstruktie, opzetten van volkeren tegen elkaar en schijnheiligheid : mijnheer Michel, U hebt zich gediskwalificeerd als Minister van buitenlandse zaken.
Prof. Dr. Boudewijn Bouckaert
Prof. Dr. Jacques Claes
Frans Crols, directeur Trends
Prof. Dr. Eric Defoort
Guido Naets, gewezen woordvoerder Europees Parlement
Prof. Dr. Dirk Rochtus
Prof. Dr. M.A. Mathias E. Storme
Herman Suykerbuyk, gewezen Vlaams parlementslid voor de CVP
Prof. Dr. Yvan Vanden Berge