De juridisering van sociale verhoudingen
van de negentiende eeuw tot vandaag

Een eerdere versie van de bijdrage verscheen onder deze titel in De horizonten van weten en kunnen, reeks Lessen voor de eenentwintigste eeuw, Davidsfonds Leuven 2002, p. 78-121

Een tweede versie verscheen in Ad-Vocare december 2002 en in het boek Vrijheid en gelijkheid (red. J. Velaers), begin 2003.

Een derde versie verscheen in D. Heirbaut, G. Martyn & R. Opsommer, De geschiedenis van het recht in de twintigste eeuw, reeks Iuris Scripta Historica, Koninklijke Academie WLSK, Brussel 2005, p. 27-75.

U vindt deze tekst hier als pdf.bestand.

I . INLEIDING. 3
II . EEN SCHEMATISCH OVERZICHT VAN DE JURIDISERING OP EEN AANTAL LEVENSTERREINEN 4
A. JURIDISERING VAN HET ONDERWIJS EN DE SCHOOL. 4
1. 19e eeuw 4
2. rond 2000 5
B. JURIDISERING VAN DE GEZONDHEIDSZORG 9
1. 19e eeuw 9
2. Rond 2000 9
C. JURIDISERING VAN DE ARMENZORG OF HET MAATSCHAPPELIJK WELZIJN 12
1. 19e eeuw 12
2. Rond 2000 13
D. JURIDISERING VAN HET OVERHEIDSBESTUUR IN HET ALGEMEEN, DE RECHTSBEDELING INBEGREPEN. 14
1. 19e eeuw 14
2. Rond 2000 15
E. JURIDISERING VAN DE OPENBARE RUIMTE (POLITIE EN VEILIGHEIDSORGANISATIE) 17
1. 19e eeuw 18
2. Rond 2000 19
F. JURIDISERING VAN DE WERKPLAATS (ARBEIDSVERHOUDINGEN) 20
1. 19e eeuw 20
2. Rond 2000 21
G. JURIDISERING VAN DE RELIGIE OF LEVENSBESCHOUWELIJKE ZINGEVING 23
1. 19e eeuw 23
2. Rond 2000 24
H. JURIDISERING VAN DE VERENIGINGEN VAN CULTURELE, SPORTIEVE, POLITIEKE AARD EN DE MEDIA (CULTUUR IN RUIME ZIN) 25
1. 19e eeuw 25
2. Rond 2000 26
I. JURIDISERING VAN DE PRIVATE RUIMTE 28
1. 19e eeuw 28
2. 20e eeuw 28
J. JURIDISERING VAN GEZINSVERHOUDINGEN 28
1. 19e eeuw 28
2. Rond 2000 30
III . GROTE LIJNEN VAN DEZE ONTWIKKELING IN HET ALGEMEEN 33
A. "MODERNE" ONTWIKKELING TOT DE XIXE EEUW. 33
1. Het domein van de economie 33
2. De goederen "buiten de handel" : publiek domein, staat, kerk en burgerlijke maatschappij. 34
a) De rechtstreekse rol van de overheid : beperkt tot publieke goederen en publieke ruimte. 34
b) De fundamentele vrijheden waarbinnen de burgerlijke maatschappij andere waarden ontwikkelt. 35
3. De rol van het recht 37
B. DE ONTWIKKELINGEN IN DE TWINTIGSTE EEUW. 38
1. De eerste fase van de welvaartsstaat 39
2. De welvaartsstaat in de kering van het millennium en de atomisering van de gemeenschap. 41
a) Overbevraging van de staat en het recht en fragmentatie van andere regel- en zinsystemen 42
b) Subjectivering van sociale normen en privatisering van de publieke ruimte. 43
c) Recht als instrument van responsabilisering van de sociale sectoren. 44
d) De kolonisering van de sociale leefwereld door het non-discriminatiebeginsel. 45
IV . UITLEIDING : WAARHEEN MET DE ROL VAN HET RECHT IN SOCIALE VERHOUDINGEN ? 48

Vrijtekening : informatie op deze bladzijden is geen officiële KU Leuven informatie en kan geen aanleiding geven tot enige aanspraak jegens de auteur of verstrekker.
Disclaimer: Information provided here does not reflect official KU Leuven viewpoints nor gives rise to any claim against the author or provider