Bart De Wever van de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) gaat er prat op nog op ambachtelijke wijze aan politiek te doen. ‘Geen losse flodders, maar een waslijst aan maatregelen die samen een coherent gezinsbeleid vormen.’ Matthias E. Storme hield de pen van de N-VA-gezinsnota en inspireerde zich voor het meest vernieuwende voorstel ervan bij onze zuiderburen: het gezinsquotiënt.
Bart De Wever – de jonge Antwerpse historicus die de KU Leuven verliet om ondervoorzitter van de Nieuw-Vlaamse Alliantie (N-VA) te worden – kan zich over de ‘poppenkast van paars’ behoorlijk druk maken. ,,Zoals alle Belgische gezinshoofden kreeg ik bericht in de bus dat mijn echtgenote en ik voortaan kunnen kiezen of we de twee kinderen aan haar dan wel mijn inkomen koppelen.’’ Zijn boekhouder legde hem uit dat dit verschil uitmaakt voor zowat een gezin op vijfhonderd, namelijk wanneer de partner merkelijk meer verdient dan het gezinshoofd.
,,Voor zo’n losse flodder heeft de meerderheid meer dan een miljoen brieven veil,’’ zegt De Wever. ,,Maar dat vele werkgevers tijdens sollicitatiegesprekken tegen alle wettelijke bepalingen in aan vrouwen vragen of ze nog zwanger denken te worden, daar doet paars niets aan.’’ Om discriminatie van toekomstige moeders op de arbeidsmarkt tegen te gaan, wil de N-VA werkgevers vrijstellen van socialezekerheidsbijdragen tijdens de laatste zes maanden van de zwangerschap.
,,Vlaanderen zit immers op de grootste economische en sociale tijdbom uit zijn geschiedenis,’’ citeert Matthias E. Storme – professor privaatrecht in Antwerpen en Leuven – het gezaghebbende weekblad The Economist, ,,de dramatische vergrijzing van de bevolking.’’ Storme is bestuurslid van de N-VA en hield de pen van de gezinsvriendelijke beleidsvoorstellen die de Vlaams-nationalistische partij gisteren, 2 december, aan de pers prijsgaf.
,,Er zijn te weinig kinderen, zo eenvoudig liggen de kaarten,’’ zegt Storme. ,,Ons pensioenstelsel wordt onbetaalbaar, met de huidige geboortecijfers is er binnen dertig jaar maar anderhalve werkende per gepensioneerde meer.’’ Juist, maar probeert minister van Werk en Pensioenen Frank Vandenbroucke (SP.A) daarom niet de activiteitsgraad van de bevolking op te krikken?
,,Vandenbroucke slaagt alvast niet in dat opzet,’’ repliceert De Wever. ,,De uitstoot van vijftigplussers op de arbeidsmarkt gaat onverminderd door, er zijn nog nooit zoveel bruggepensioneerden bijgekomen als de voorbije maanden.’’ Bovendien biedt het activeren van de beroepsbevolking alleen op korte termijn soelaas.
,,Op langere termijn heb je een heus gezinsbeleid nodig,’’ zegt Storme. ,,En buitenlandse voorbeelden tonen aan dat het kan. In de Scandinavische landen en in Frankrijk bijvoorbeeld hebben een gezinsvriendelijke politiek een aanwijsbaar verschil gemaakt.’’
De N-VA haalt bij de zuiderburen inspiratie voor het meest vernieuwende voorstel uit de gezinsnota: de invoering van een ‘gezinsquotiënt’ in plaats van het huidige huwelijksquotiënt. Nu worden gezinnen immers fiscaal benadeeld zodra een of meerdere gezinsleden niets of veel minder verdienen dan de andere.
,,Tel voor de berekening van de belastingen alle inkomsten in het gezin samen en deel het totaal door het aantal personen dat ervan moet leven,’’ legt Storme het principe uit. ,,Dit komt vooral gezinnen met kinderen ten goede, maar ook alle andere gezinsverbanden.’’
Want het gezin wordt in dit N-VA-voorstel ruim gedefinieerd. Het gaat om alle verbanden waarin personen tegenover elkaar een engagement opnemen en daartoe inkomsten delen: niet alleen gehuwde of samenwonende partners dus, maar ook alleenstaanden met kinderen, of personen die de zorg dragen voor inwonende ouderen, pleeg- of zorgkinderen of gehandicapten.
,,Je kunt personen met een handicap zelfs voor meer dan 1 laten meetellen,’’ vult De Wever aan. ,,Na een multidisciplinaire analyse kun je ze een coëfficiënt tussen 1 en 2 meegeven. Nu hanteren we een alles- of nietssysteem: de fiscus houdt pas rekening met een handicap als die meer dan 66 procent bedraagt.’’
De N-VA’ers willen ook een andere pensioenberekening. ,,Tijdens de periode van samenwoning moeten gezinspartners gelijke pensioenrechten opbouwen, of ze nu allebei inkomsten hebben of niet,’’ zegt Storme. ,,Wat meteen ook voordelen biedt indien de samenwoning of het huwelijk stukloopt: de partner die niets of veel minder verdiende maar een tijd lang solidair met een meerverdiener samenwoonde, neemt bij de scheiding automatisch die pensioenrechten mee.’’
Nu geschiedt de berekening van het wettelijk pensioen voor elke partner afzonderlijk en wordt rekening gehouden maximum 38.000 euro aan inkomen per jaar, terwijl wie meer verdient wel onbegrensd pensioenbijdragen betaalt. ,,Halen beide partners meer dan 38.000 euro binnen per jaar, dan bouwen ze nu beide een volledig pensioenjaar op,’’ zegt De Wever. ,,Maar als een van beide 76.000 euro verdient en de andere heeft geen inkomen, zijn ze de klos.’’
Met deze voorstellen wil de N-VA gezinnen waar een partner ervoor kiest thuis te blijven om de kinderen op te voeden, gelijkwaardig behandelen met de gezinnen van tweeverdieners. ,,Bovendien willen we aan ouders dienstencheques geven, die de reële kosten dekken van de opvang van kinderen van een bepaalde leeftijd,’’ zegt Storme. ,,De overheid moet de solidariteit met de ouders mee financieren, maar de concrete besteding van die cheques laten we aan de mensen zelf over.’’
Het gezinsquotiënt en de dienstencheques voor ouders vervangen niet de kinderbijslagen, wel integendeel. De N-VA stelt voor dat kindergeld op te trekken tot 300 euro per maand voor het eerste en 400 euro voor alle volgende kinderen. Bovendien wil de partij de kinderbijslagen niet langer met werkgever- en werknemerbijdragen financieren en dus loskoppelen van het sociale statuut van de ouders.
,,De kinderbijslagfondsen dienen geïntegreerd te worden in de Vlaamse belastingdienst,’’ aldus De Wever. De N-VA’er verwijst naar de recente studie van vice-gouverneur Marcia De Wachter van de Nationale Bank, die berekende dat het lichten van de financiering van kindergeld en gezondheidszorg uit de lasten op arbeid die lasten met de helft kan doen afnemen en de werkgelegenheid met 3 tot 6,5 procent opkrikken.
Dus toch opnieuw communautaire eisen? ,,We hebben uit de verkiezingsresultaten van 18 mei geleerd dat we het gemeenschapsvormende model dat aan onze staatkundige inzichten voorafgaat, meer in de verf moeten zetten,’’ besluit De Wever. ,,Een communautaire hervorming is niet meer dan het – zij het broodnodige – instrument om ons ruimere politieke programma te realiseren.’’